fa مکان‌یابی پایگاه‌های مدیریت بحران در بافت‌های تاریخی شهری (نمونۀ موردی: بافت تاریخی شهر شیراز) حمایت روانی در سوانح Psychological support in disasters پژوهشي Research article <strong><span style="font-family:2 titr;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدمه</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: بافت&shy;های تاریخی به علت فرسودگی شدید کالبدی، ناپایداری سازه&shy;ای و دسترسی نامناسب به هنگام وقوع حوادث، به یکی از آسیب&shy;پذیرترین بافت&shy;های شهری به هنگام وقوع بحران تبدیل شده‌اند و از این‌رو مکان‌یابی پایگاه‌های مدیریت بحران در آنها ضروری به نظر می&shy;رسد. در این پژوهش مکان‌یابی پایگاه‌های مدیریت بحران در بافت تاریخی شهر شیراز در دستور کار قرار گرفته است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:2 titr;"><span style="font-size:12.0pt;">روش</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">: پژوهش کاربردی حاضر توصیفی‌‌- تحلیلی است که به منظور مکان‌یابی پایگاه‌ها از ترکیب مدل </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">FAHP</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">GIS</span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و مقایسۀ زوجی معیارها، تعیین وزن معیارها و تهیۀ نقشه‌های لایه‌های اطلاعاتی استفاده شده&shy; است. برای محاسبۀ نرخ سازگاری در قضاوت‌ها نیز از روش گوگوس و بوچر استفاده شده است.</span></span><br> <strong><span style="font-family:2 titr;"><span style="font-size:12.0pt;">یافته‌ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> معیارهای چهارگانه مطلوبیت کالبدی (دانه&shy;بندی، پایداری، کاربری)، دسترسی&shy;پذیری (نزدیکی، کریدوری، جاذبه، بینابینی و دسترسی)، همجواری با کاربری&shy;های سازگار (فضای سبز، مراکز درمانی، مراکز انتظامی، آتش‌نشانی) و عدم همجواری با کاربری&shy;های ناسازگار (تأسیسات خطرزا، ساختمان&shy;های بلند&shy;مرتبه) به عنوان عوامل مؤثر در مکان‌یابی پایگاه‌های مدیریت بحران شناخته شدند. معیارهای مطلوبیت کالبدی وعدم همجواری با کاربری‌های ناسازگار با وزن 356/0 و پس از آنها معیارهای دسترسی&shy;پذیری با وزن 195/0 و همجواری با کاربری‌های سازگار با وزن 114/0 بیشترین اهمیت را در مکان‌یابی پایگاه‌های مدیریت بحران به خود اختصاص داده&shy;اند.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:2 titr;"><span style="font-size:12.0pt;">نتیجه&shy;گیری</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">:</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> با توجه به فقدان دسترسی مطلوب، مناسب است معیار دسترسی&shy;پذیری برای مکان‌یابی پایگاه‌های مدیریت بحران در بافت&shy; تاریخی در نظر گرفته شود. با هم&shy;پوشانی نقشه‌های لایه‌های اطلاعاتی، دو گزینۀ کتابخانه حرم حضرت شاهچراغ و باغ موزه پارس به عنوان مکان استقرار پایگاه‌های مدیریت بحران در بافت تاریخی شهر شیراز معرفی شدند</span></span></span> <strong>Introduction:</strong> Historical textures have become one of the most vulnerable urban textures during the crisis due to the severe physical decay, structural instability, and lack of proper accessibility; therefore, site selection of the crisis management bases is essential for these textures. In this research, site selection of crisis management bases in the historical texture of Shiraz city is investigated.<br> <strong>Method</strong>: In this applied and descriptive-analytical research, the combination of GIS and FAHP model, the paired comparison of the criteria, the determination of the weight of the criteria, and the provision of the information layers maps has been used for site selection of the bases. In addition, Gogos and Boucher&#39;s method have been used in order to calculate the consistency rate in the judgments.<br> <strong>Findings:</strong> Four criteria were identified as the effective factors in site selection of crisis management bases including physical desirability (grain, stability, land use), accessibility (closeness, straightness, gravity, betweenness and reach/access), adjacency to compatible land uses (green space, health centers, police stations, fire stations) and finally non-adjacency with incompatible land uses (hazardous installations, high-rise buildings). Physical desirability and adjacency with incompatible land uses criteria with the weight of 0/356; then, accessibility measures with the weight of 0/195 and adjacency to compatible land uses with the weight of 0/114 had respectively the most importance in the site selection of the crises management bases.<br> <strong>Conclusion</strong><strong>s</strong><strong>:</strong> The results showed that because of the lack of desirable accessibility, it is appropriate to consider the accessibility criteria for the site selection of the crisis management bases in the historical textures. After overlaying the maps of the information layers, two options such as the library of Holy Shrine of Shahecheragh and Pars Museum were introduced as the location of crisis management bases in the historical texture of Shiraz.<br> &nbsp;<br> <br> <span dir="RTL"></span> بافت‌ تاریخی شهری, مکان‌یابی, پایگاه‌های مدیریت بحران, تحلیل سلسله مراتبی فازی, بافت تاریخی شهر شیراز historical urban textures, site selection, crisis management bases, fuzzy analytical hierarchy process, historical texture of Shiraz 27 38 http://jorar.ir/browse.php?a_code=A-10-180-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Reza Sadeghi علی رضا صادقی arsadeghi.shirazu@gmail.com 10031947532846008683 10031947532846008683 Yes Assistant Professor of Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran : استادیار بخش شهرسازی دانشکدۀ هنر و معماری دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Niloofar Panahi نیلوفر پناهی niloofarpanahi68@gmail.com 10031947532846008684 10031947532846008684 No Tarbiat modares University دانشجوی دکتری شهرسازی دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران Mohammad Heidary محمد حیدری mohammadheidary74@gmail.com 10031947532846008685 10031947532846008685 No Tarbiat modares University دانشجو کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی شهری دانشکده هنر و معماری دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران