Journal of Rescue Relief

fa مکان‌یابی بهینه پایگاه‌های اسکان موقت زلزله‌زدگان با رویکرد فازی Selection Optimum Location of Temporary Housing ba<x>ses for Affected People of Earthquake with Fuzzy Approach حمایت روانی در سوانح Psychological support in disasters پژوهشي Research article مقدمه: مخاطرات طبیعی از مهم‌ترین عوامل تخریب سکونتگاه‌های انسانی محسوب می‌شوند. زلزله یکی از خطرناک‌ترین بلایای طبیعی عصر حاضر می‌باشد که همواره اهمیت خود را به طور عینی نمایان کرده است. زلزله حادثه‌ ای طبیعی است که بسته به میزان بزرگی خود می‌تواند در مدت کوتاهی فاجعه‌ای عظیم بیافریند. در این میان تبریز یکی از شهرهای بزرگ و مهم ایران است که در نقشه پهنه بندی خطر زلزله ایران در جایگاه با خطر بسیار بالا قرار دارد. طرح ریز پهنه بندی خطر زلزله شهر تبریز که توسط شرکت تهران پادیر انجام شده است در شرایط حداکثری 426 هزار نفر تلفات انسانی را پیش بینی کرده است. چنین پتانسیل ‌لرزه‌ای همراه با وجود بافت‌های فرسوده و حاشیه ای از یک طرف و وجود سوابق زلزله‌های تاریخی، یک فاجعه عظیم انسانی را در این شهر قابل پیش بینی می‌کند. راهبرد اصلی و ابتدایی مدیریت بحران برای کاهش اثرات زیانبار پس از وقوع زلزله، احداث پایگاه‌های اسکان موقت جهت اسکان زلزله‌زدگان است. شناخت پتانسیل‌های ‌لرزه‌خیزی شهر تبریز همراه با موقعیت استراتژیک آن و حضور بیش از یک میلیون و ششصد هزار نفر جمعیت در آن لزوم ایجاد پایگاه‌های اسکان موقت و امداد نجات را در شهر تبریز به اثبات می‌رساند. روش‌ها: در این تحقیق برای شناسایی اراضی مناسب جهت احداث پایگاه های اسکان موقت 7 معیار طبیعی و انسانی انتخاب شد. با استفاده از مدلFUZZY-TOPSIS و تلفیق لایه‌ها در محیط ARC GIS نقشه تناسب سازگاری استخراج شده و در نهایت با توجه به معیارهای مساحت، تناسب ابعاد، سازگاری کاربری و مالکیت مکان‌های بهینه انتخاب گردید. یافته‌ها: در فرایند تحقیق مشخص شد که 7 هکتار از اراضی، متشکل از 4 پارک در بخش مرکزی و حاشیه ای شهر به‌عنوان بهترین مکان‌ها و با سازگاری بسیار بالا،170هکتار با سازگاری بالا و 1339 هکتار با سازگاری متوسط انتخاب شدند که این میزان به هیچ‌وجه جوابگوی جمعیت شهر تبریز نمی‌باشد. نتیجه گیری: نتایج تحقیق حاکی از عدم توزیع و پراکنش منطقی و اصولی فضاهای باز و مناسب جهت احداث پایگاه های اسکان موقت زلزله‌زدگان در شرایط پس از وقوع زلزله است و در صورت وقوع زلزله در شهر تبریز مدیریت شهری و قطعاً اراضی شهر جوابگوی اسکان زلزله‌زدگان نخواهد بود. Background: Natural hazards have been recognized as the major causes of human settlements destruction. At present, earthquake is one of the most dangerous natural disasters in the world that always has been shown its importance. It is a natural disaster which can create a major catastrophe ba sed on its magnitude in a short time. Tabriz as one of the major cities in Iran, placed at high-risk area in earthquake zoning map. The company of “Tehran Padyr” is carried out the earthquake sub-zoning plan is predicted the maximum of 426 thousand casualties in Tabriz. Such a seismic potential along with old and marginal tissues and historical earthquake records made this catastrophic humanitarian crisis predictable. Basic strategy of crisis management is to reduce the harmful effects after earthquake by building ba ses of temporary housing to accommodate the affected people. It is necessary to build temporary housing and rescue and relief ba ses ba sed on identifying potential seismicity with its strategic location and also presence of more than one million and six hundred thousand people in Tabriz city. Methods: In this study, seven natural and human criteria were chosen in order to identify suitable land for constructing of temporary housing ba ses. By using FUZZY-TOPSIS model and incorporating la yers in ARC GIS, the appropriate adjustment map is extracted. Finally, the optimum locations were selected due to the criteria of area, appropriateness of dimensions, land use consistency and ownership. Findings: This research indicated that seven acres of land consists of 4 parks in the central and marginal parts of the city were found and selected as the best places with very high consistency; 170 acres with high consistency; and 1339 acres with medium consistency. However, these will not meet the needs of Tabriz city population. Conclusion: According to the results, there is unreasonable and improper distribution of open spaces to build temporary housing and camps for affected people after earthquake in Tabriz; thus, urban management and land of Tabriz certainly will not accommodate or settle the affected ones in the earthquake. مکان بهینه, اسکان موقت, AHP, تبریز optimal location, temporary housing, AHP, Tabriz 69 52 http://jorar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-130&slc_lang=fa&sid=1 Abolfazl Ghanbri ابوالفضل قنبری a_ghanbari@tabrizu.ac.ir 10031947532846008422 10031947532846008422 Yes Assistant Professor, Dept. of Geographical Research, University of Tabriz,Tabriz, Iran Mohammad Ali Salaki Maleki محمدعلی سالکی ملکی 10031947532846008423 10031947532846008423 No Masoumeh Ghasemi معصومه قاسمی 10031947532846008424 10031947532846008424 No